Alergia na leszczynę – wywiad z lekarzem



 

 

 

 

Wywiad z dr med. @Urszula Jedynak-Wąsowicz; adiunkt, Klinika Chorób Dzieci Collegium Medicum Uniwersytet Jagielloński;

Oddział Pulmonologii, Alergologii i Dermatologii, Uniwersytecki Szpital Dziecięcy w Krakowie.

 

 

Leszczyna często zaczyna pylić już w styczniu. Czy jest to drzewo, które często uczula?

 

 

Leszczyna pospolita (Corylus avellana) należy do roślin wczesnokwitnących. Początek kwitnienia jest ściśle związany z temperaturą powietrza, drzewo to pyli długo, bo aż do marca-kwietnia, jednak największe stężenie pyłku zwykle przypada w lutym.

 

Alergeny pyłku leszczyny są, po alergenach pyłku traw, brzozy i olchy najczęstszą przyczyną tzw. pyłkowicy. Pyłki leszczyny należą do średnio silnych i silnych alergenów, jednak w obszarach miejskich, szczególnie w centrum ich stężenie nie jest bardzo wysokie. Zdecydowanie wyższe stężenia pyłku leszczyny obserwuje się w okolicach parków, czy terenów podmiejskich.

 

 

Czy jeśli nie mamy uczulenia na leszczynę, ale na inne drzewa np. brzozę i olchę to w tym okresie także możemy mieć objawy?

 

 

Tak. Alergeny pyłku leszczyny dają reakcje krzyżowe z pyłkiem brzozy czy olchy, zatem będąc uczulonym np. na pyłek brzozy (przyp. okres pylenia kwiecień/początek maja) możemy pierwsze objawy alergii odczuwać właśnie w sezonie pylenia leszczyny. Alergeny główne drzew z rodziny bukowatych (leszczyna/olcha/brzoza/buk) należą do białek homologicznych mających bardzo podobną do siebie budowę (strukturę).

 

 

Czy stwierdzone uczulenie na leszczynę musi dawać objawy?

 

 

Nie, nie musi. Możemy mieć dodatnie wyniki testów z alergenem leszczyny, ale nie musimy mieć objawów alergicznych. Jednak prawdopodobieństwo wystąpienia tych objawów w przyszłości jest bardzo wysokie.

W tym miejscu chyba powinniśmy wyjaśnić dwa pojęcia: uczulenie alergiczne i alergia.

 

O uczuleniu alergicznym mówimy wtedy, gdy wyniki np. testów skórnych z badanymi alergenami, w naszym przypadku z alergenami pyłku leszczyny są dodatnie, ale my nie mamy żadnych objawów związanych z pyleniem leszczyny.

 

Mówiąc, że mamy alergię na leszczynę, nie tylko wyniki naszych testów z alergenem leszczyny są dodatnie, ale też mamy pełne spektrum objawów (katar, kichanie, łzawienie, świąd oczu, itp.) przy narażeniu na ten pyłek.

 

 

 Jakie są objawy uczulenia na leszczynę?

 

 

Objawy alergii na pyłek leszczyny są bardzo typowe i z reguły ograniczają się do górnych dróg oddechowych. Najczęściej są to: napady kichania, wodnista wydzielina z nosa, świąd nosa i spojówek, pieczenie i łzawienie oczu. Objawy pojawiają się nagle, ale też szybko ustępują po zaprzestaniu działania alergenu, np. powrocie do domu, umyciu twarzy, wypłukaniu nosa. Objawy przedłużające się, jak np. niedrożność nosa (uczucie zatkanego nosa) nie są typowe dla alergii na pyłek leszczyny, podobnie jak objawy ze strony oskrzeli.

 

Podobne objawy w okresie pylenia leszczyny mogą powodować infekcje wirusowe, np. powszechne rhinowirusy (najczęstsza przyczyna kataru) czy adenowirusy, które wywołują zapalenie spojówek z towarzyszącym obrzękiem powiek, obfitą surowiczą wydzieliną, przekrwieniem spojówek, trwające nawet do 3 tygodni. Dlatego łatwo pomylić tego typu objawy z alergią.

 

Warto zaznaczyć, że w sezonie pylenia leszczyny (styczeń-marzec) nasze narażenie na pyłek leszczyny jest ograniczone. Zwykle większość dnia przebywamy w pomieszczeniach zamkniętych. Jednak zanieczyszczenie powietrza może nasilać objawy uczulenia, poprzez zwiększanie właściwości uczulających pyłku.

 

Gdy co rok o tej samej porze doświadczamy podobnych objawów, a do tego objawy nawracają w kwietniu, gdy pyli brzoza, warto udać się po poradę do alergologa czy lekarza rodzinnego, który zadecyduje o konieczności dalszych badań.

 

 

Czy możemy zmniejszyć alergiczne objawy unikając niektórych pokarmów?

 

 

Pamiętajmy, że uczuleniu na alergeny pyłku leszczyny zwykle towarzyszy uczulenie na alergeny pyłku brzozy i olchy, a także w wyniku reakcji krzyżowych, na alergeny pokarmowe, np. orzechy laskowe.

 

Alergen główny orzecha laskowego jest białkiem bardzo podobnym w budowie do alergenu głównego brzozy, ale nie tylko, bo również wielu owoców i warzyw, jak jabłka, marchew, seler, owoce pestkowe.

 

U ok 25% dzieci i znacznie więcej u dorosłych uczulonych na pyłek brzozy dochodzi do wystąpienia, tzw zespołu alergii jamy ustnej. Zespół ten jest następstwem reakcji krzyżowej, IgE zależnej na pokarmy pochodzenia roślinnego w stanie surowym u osób uczulonych na alergeny powietrzonopochodne zawierające białka podobne w swojej strukturze do białek występujących w tych pokarmach.

 

Objawy ograniczone są do jamy ustnej. Są to najczęściej uczucie pieczenia i drapania w gardle, świądu śluzówki czy łagodnego obrzęku śluzówki jamy ustnej. Ustępują szybko samoistnie lub po wypłukaniu ust z alergenu. Część pacjentów nie toleruje tych pokarmów w stanie surowym wyłącznie w sezonie pylenia roślin, inni zaś cały czas bez względu na sezon pylenia.

 

Jeśli jednak masz alergię na leszczynę i brzozę, i jadasz orzechy czy jabłka nie mając przy tym żadnych objawów, to nie ma powodu, abyś ich unikał. Nie u wszystkich rozwijają się objawy alergii krzyżowej.

 

Dziękujemy za wywiad.